PRINT
30 kwietnia 2014
DOKUMENTY UE W SEJMIE

W kwietniu 2014 Komisja do Spraw Unii Europejskiej (SUE) zebrała się na 7 posiedzeniach: 242-248. W trakcie tych posiedzeń SUE:

  • rozpatrzyła 147 dokumentów UE,
  • rozpatrzyła informację o pracach legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektyw, których termin transpozycji już upłynął lub upływa w ciągu najbliższych trzech miesięcy (stan na dzień 24.02.2014), przedstawioną przez przedstawicieli odpowiednich ministerstw (pos. nr 246);
  • przeprowadziła pierwsze czytanie (pos. nr 248):
    • poselskiego projektu uchwały w sprawie odstąpienia Polski od Protokołu nr 30 Traktatu Lizbońskiego z dnia 13 grudnia 2007 roku, tzw. protokołu brytyjskiego, co spowoduje pełne przyjęcie Karty Praw Podstawowych (druk nr 1858),
    • poselskiego projektu uchwały w sprawie Karty Praw Podstawowych (druk nr 1900).

***

W kwietniu 2014 w bazach EDL-S (Europejskie Dokumenty Legislacyjne w Sejmie) i IPEX opublikowano informacje i dokumenty dotyczące posiedzeń SUE nr 242-247, dostarczone przez sekretariat komisji.

Z PRAC KOMISJI SEJMOWYCH

 Komisja Finansów Publicznych

  • 23.04.2014, wysłuchała informacji o wpłatach Polski do budżetu Unii Europejskiej oraz o wykorzystaniu środków unijnych w latach 2004-2013 (pos. nr 324);

Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii

  • 02.04.2014, rozpatrzyła informację o wydatkowanych środkach i rezultatach osiągniętych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (pos. nr 114);
  • 23.04.2014, rozpatrzyła informację Ministra Infrastruktury i Rozwoju (IiR) w sprawie stanu przygotowania Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 oraz Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 (pos. nr 117);

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi

  • 02.04.2014, rozpatrzyła: informację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (RiRW) o udziale w pracach Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w marcu 2014; informację Ministra RiRW o planowanych i podjętych działaniach wynikających z prawa Unii Europejskiej i prawa polskiego dotyczących likwidacji skutków występowania choroby trzody chlewnej (ASF) w Polsce (pos. nr 182);
  • 23.04.2014, wysłuchała informacji Ministra RiRW na temat aktualnego kształtu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 przesłanego do Komisji Europejskiej w dniu 15 kwietnia 2014 r. (pos. nr 185);

Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej

  • 24.04.2014, rozpatrzyła raport Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości pt. „Przegląd i analiza regionalnych systemów innowacji (RSI) województw Polski w kontekście przygotowań do realizacji europejskiej polityki spójności po 2013 r." (pos. nr 261).
WYKONYWANIE PRAWA UE - BAZA UST
W kwietniu 2014
  • skierowano do I czytania następujące projekty ustaw wykonujących prawo Unii Europejskiej [druk nr]:
  • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw [2352],
  • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw [2330],
  • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw [2293].
  • uchwalono następujące ustawy wykonujące prawo UE [druk nr]:
    • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw [2149],
    • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw [2106],
    • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz niektórych innych ustaw [2050],
    • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw [2016],
    • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo atomowe oraz niektórych innych ustaw [1993],
    • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o europejskiej inicjatywie obywatelskiej [1990].
  • opublikowano następujące ustawy wykonujące prawo Unii Europejskiej [druk nr]:
    • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw [2016],
    • Ustawa z dnia 21 marca 2014 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw [2051],
    • Ustawa z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw [1991].
BADANIE POMOCNICZOŚCI W PARLAMENTACH NARODOWYCH

Badanie pomocniczości w kwietniu

(Informacje z bazy IPEX wg stanu na 06.05.2014)

Projekt aktu ustawodawczego Termin badania zasady pomocniczości upływa Przyjęcie / przekazanie uzasadnionej opinii Izba / parlament (państwo)
COM(2014) 20 2.04.2014 - -
COM(2014) 4 9.04.2014 26.03.2014 / - Senat (Włochy)
COM(2014) 5 9.04.2014 26.03.2014 / - Senat (Włochy)
COM(2014) 66 10.04.2014 - -
COM(2014) 40 16.04.2014 - -
COM(2014) 43 16.04.2014 - -
COM(2014) 117 1.05.2014 - -
COM(2014) 171 14.05.2014 - -
COM(2014) 174 16.05.2014 - -
COM(2014) 175 19.05.2014 - -
COM(2014) 180 20.05.2014 - -
COM(2014) 181 22.05.2014 - -
COM(2014) 186 23.05.2014 - -
COM(2014) 187 23.05.2014 - -
COM(2014) 163 28.05.2014 - -
COM(2014) 167 29.05.2014 - -
COM(2014) 221 9.06.2014 - -
COM(2014) 212 10.06.2014 - -
COM(2014) 213 10.06.2014 - -
COM(2014) 164 11.06.2014 - -
WSZYSTKIE UZASADNIONE OPINIE PARLAMENTÓW NARODOWYCH W BAZIE IPEX

W kwietniu 2014 badaniu pomocniczości podlegało 20 projektów aktów ustawodawczych. Według stanu na 6 maja 2014, parlamenty narodowe zgłosiły 2 uzasadnione opinie w sprawie niezgodności badanych projektów z zasadą pomocniczości.

WSPÓŁPRACA MIĘDZYPARLAMENTARNA
27-29 kwietnia 2014, Bratysława, Spotkanie komisji ds. europejskich parlamentów państw Grupy Wyszehradzkiej
- Wybory europejskie 2014, Rok odnowy instytucjonalnej
- Ukraina,
- Przedsiębiorczość społeczna i gospodarka społeczna, narzędzia na rzecz wzrostu,
- Tolerancyjna Europa (zwalczanie ekstremizmu, ochrona praw człowieka),
- Debata i przyjęcie konkluzji.

13-14 kwietnia 2014, Wilno, Spotkanie komisji ds. europejskich parlamentów Estonii, Litwy, Łotwy i Polski
- Przygotowanie do LI konferencji COSAC,
- Partnerstwo Wschodnie: przygotowanie do czwartego szczytu w Rydze,
- Wymiana poglądów nt. nieformalnej debaty parlamentarnej nad Europejską Strategią na rzecz Regionu Morza Bałtyckiego.

6-8 kwietnia 2014, Wilno, Konferencja Przewodniczących Parlamentów Unii Europejskiej
- Rola parlamentów w przeciwdziałaniu skutkom kryzysu gospodarczego i finansowego,
- Pięć lat po wejściu w życie Traktatu z Lizbony: wnioski z kontroli pomocniczości prowadzonej przez parlamenty,
- Obchody Międzynarodowego Dnia Romów i przyjęcie deklaracji,
- Współpraca międzyparlamentarna z państwami Partnerstwa Wschodniego,
- Współpraca międzyparlamentarna w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,
- Dyskusja i przyjęcie konkluzji prezydencji.

3-4 kwietnia 2014, Ateny, Międzyparlamentarna Konferencja ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony
- Wyzwania w zakresie bezpieczeństwa u południowych i wschodnich sąsiadów UE - krajowa perspektywa,
- Obecne priorytety w ramach WPZiB i WPBiO, w tym sytuacja na Ukrainie (in camera),
- Konkluzje grudniowej Rady Europejskiej: Rozwój w sektorze obrony i bezpieczeństwa,
- Sesje warsztatowe (Strategia UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego, morski wymiar WPBiO; Ostatnie wydarzenia na Bliskim Wschodzie; Rozmieszczenie wojsk w ramach WPBiO, procedury i praktyka podejmowania decyzji w parlamentach),
Sprawozdanie z prac Komisji ad hoc ds. Oceny,
- Prezentacja wyników prac z sesji warsztatowych i przyjęcie konkluzji.

NAJNOWSZE PUBLIKACJE
Nowe książki w Bibliotece Sejmowej Przegląd Sejmowy Kronika Sejmowa

 NOWE NA STRONIE OIDE

W dziale Tematy prawne i ustrojowe

***

WYBORY DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 2014

(dostęp 06.05.2104)

***

SPRAWY BIEŻĄCE - KOMENTARZE

Lista artykułów z prasy specjalistycznej dotyczących aktualnych kwestii polityczno-gospodarczych w Unii Europejskiej dostępnych on-line (dostęp 06.05.2014)

 ***

PROBLEMATYKA USTROJOWA UE

Wybrane artykuły i opracowania
(dostępne w Bibliotece Sejmowej lub on-line, dostęp 06.05.2014)

***

Z nabytków Biblioteki Sejmowej

DEMOCRACY AND SUBSIDIARITY IN THE EU. NATIONAL PARLIAMENTS, REGIONS AND CIVIL SOCIETY IN THE DECISION-MAKING PROCESS, red. A. Cartabia, N. Lupo, A. Simoncini, Bologna 2014

Książka stanowi zbiór esejów uczestników letniej szkoły organizowanej przez konsorcjum kilku włoskich uniwersytetów nt. demokracji parlamentarnej w Europie, która odbyła się w lipcu 2012 roku w Rzymie. Przedstawia ona obecny stan debaty nt. legitymacji demokratycznej UE, ze szczególnym uwzględnieniem nowej pozycji parlamentów narodowych, a także władz regionalnych i lokalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego, w kontekście nowych wymiarów zasady pomocniczości po wejściu w życie Traktatu z Lizbony.

Książkę podzielono na pięć części. W pierwszej, zatytułowanej „Zasady demokratyczne w euro-narodowym procesie decyzyjnym”, omówiono postanowienia traktatowe w tym zakresie na tle kryzysu finansowego w UE oraz przedstawiono funkcjonowanie demokracji partycypacyjnej, czyli udział w procesie decyzyjnym przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego (m.in. lobbing, konsultacje, europejska inicjatywa obywatelska, rola Komitetu Ekonomiczno-Społecznego). Druga część obejmuje eseje poświęcone mechanizmowi wczesnego ostrzegania, a więc kontroli przez parlamenty narodowe zasady pomocniczości. Autorzy prezentują zróżnicowaną pozycję parlamentów w porządkach prawnych państw członkowskich, wskazują na różne możliwości interpretacji zasady pomocniczości (m.in. w kontekście koncepcji Neila MacCormicka), wreszcie podkreślają, że po Traktacie z Lizbony siła parlamentów jest pochodną ich wzajemnej współpracy i zajmowania stanowiska na poziomie europejskiego procesu decyzyjnego. W części trzeciej znalazły się eseje omawiające rolę parlamentów narodowych w wybranych państwach członkowskich, także w odniesieniu do mechanizmów pomocowy finansowej w ramach unii gospodarczej i walutowej. Część czwartą poświęcono pozycji parlamentów regionalnych w procesie decyzyjnym UE i ich udziałowi w badaniu zasady pomocniczości. Ostatni rozdział obejmuje problematykę sądowej kontroli poszanowania zasady pomocniczości, w tym narzędzi do przeprowadzania testu z art. 5 ust. 3 TUE, czy wdrożenia w krajowych porządkach prawnych uprawnień parlamentów narodowych wynikających z art. 8 Protokołu w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności (skarga do Trybunału Sprawiedliwości UE).

***

THE QUESTION OF COMPETENCE IN THE EUROPEAN UNION, red. L. Azoulai, Oxford 2014
Do końca lat 90-tych prawo integracji europejskiej w niewielkim stopniu zajmowało się kwestią kompetencji Wspólnot (charakter wyłączny/dzielony, zasady rządzące wykonywaniem kompetencji np. pomocniczość i proporcjonalność, stosunki władzy). Uznawano, że Wspólnoty maja prawo działać, gdy usprawiedliwiają to szeroko rozumiane cele traktatów. Istotna zmiana tej perspektywy została przypieczętowana w Traktacie z Lizbony, który wprowadził wiele ograniczeń dla unijnych kompetencji. Problematyka kompetencji urasta teraz do rangi fundamentalnych pytań o charakter samej integracji oraz członkostwa w przyszłej Unii.

Prezentowana książka omawia nie tylko zasady wpisane do Traktatu, lecz także funkcjonowanie podziału kompetencji w praktyce instytucji UE i państw członkowskich. Autorzy, podkreślając istotne rozbieżności pomiędzy traktatową teoria a praktyką, wskazują, że wykonywanie kompetencji w ramach UE podlega nieustającej renegocjacji granic działań UE i państw członkowskich.

W pierwszej części problem podziału kompetencji w UE poddano analizie w kontekście modelu federalnego, zwracając uwagę, że nie oddaje on w pełni specyfiki podziału kompetencji w UE. W części drugiej omówiono kwestie podziału kompetencji w praktyce na przykładzie konkretnych obszarów działalności UE - polityki zewnętrznej oraz gospodarczej, prawa konkurencji i prawa prywatnego. Trzecia część obejmuje eseje odnoszące się do orzecznictwa TSUE dotyczącego definicji i podziału kompetencji, w tym jego wpływu na autonomię państw członkowskich w obszarach, w których Unia nie ma władzy regulacyjnej oraz w dziedzinie praw podstawowych. Ostatnia część prezentuje nowe, polityczne i prawne mechanizmy mające na celu wyznaczenie granic wykonywania kompetencji przez UE i państwa członkowskie, w tym kontrolę poszanowania zasady pomocniczości.

***

LEGISLATIVE CODECISION IN THE EUROPEAN UNION. EXPERIENCE OVER TWENTY YEARS AND IMPLICATIONS (ed. by A. Rasmussen, Ch. Burns, Ch. Reh), Oxon 2014

Procedura współdecyzji została wprowadzona w 1993 roku. W jej ramach Parlament Europejski, pełniący wcześniej funkcje konsultacyjne, uzyskał w procesie prawodawczym uprawnienia na równi z Radą. Zakres stosowania współdecyzji (czyli po wejściu w życie Traktatu z Lizbony – zwykłej procedury ustawodawczej) był stopniowo rozszerzany i obecnie większość prawodawstwa jest przyjmowana w tym właśnie trybie (85 obszarów, dotychczas ponad tysiąc aktów prawnych).

W publikacji podjęto próbę dokonania całościowego podsumowania wpływu procedury współdecyzji na system polityczny Unii, jego charakter oraz stosunki międzyinstytucjonalne. Autorzy analizują, w jakim stopniu wprowadzenie tej procedury przyczyniło się do stworzenia w UE systemu właściwego dla dwuizbowości. Dowodzą, że pomimo formalnego równouprawnienia, pozycja Rady jest w praktyce nadal silniejsza. Jednocześnie rozważana jest kwestia znaczenia współdecyzji dla szerszej demokratycznej legitymizacji Unii. W ciągu 20 lat funkcjonowania tej procedury Parlament, pomimo większej otwartości i przejrzystości procesu legislacyjnego, nie zdołał rozwiązać problemu normatywnej legitymizacji, a społeczne poparcie dla  Unii nadal pozostaje wyzwaniem.

W książce wiele uwagi poświęcono wpływowi procedury współdecyzji na funkcjonowanie uczestniczących w niej instytucji: Rady (zaangażowanie ministrów i rola prezydencji podczas negocjacji stanowiska) oraz Parlamentu Europejskiego, w tym komisji parlamentarnych, w których odbywa się większość prac i gdzie zapadają najistotniejsze decyzje w ramach procesu legislacyjnego. Autorzy analizują, w jaki sposób PE dostosował swoje wewnętrzne procedury, aby wykorzystywać przyznane mu uprawnienia, co doprowadziło do wzrostu ich efektywności, ale jednocześnie do zmniejszenia przejrzystości – zwłaszcza w sytuacji, gdy akt prawny jest przyjmowany na wczesnym etapie procedury. Pokazują także, jak Parlament Europejski pośrednio wykorzystuje uprawnienia przysługujące mu w ramach współdecyzji dla poszerzenia swoich prerogatyw w innych dziedzinach, na przykład wstrzymując się z przyjęciem stanowiska, aby wzmocnić swoją pozycję negocjacyjną.

Opracowania zawarte w książce zostały wcześniej opublikowane w Journal of European Public Policy (vol. 20, issue 7/2013).