PRINT
30 czerwca 2016
DOKUMENTY UE W SEJMIE
W czerwcu 2016 Komisja do Spraw Unii Europejskiej (SUE) zebrała się na 10 posiedzeniach: nr 57-66. W trakcie tych posiedzeń komisja:
  • rozpatrzyła 107 dokumentów UE:
    • w trybie art. 7 ust. 4 ustawy kooperacyjnej – 12 projektów aktów ustawodawczych UE, dotyczących m.in. państw trzecich, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz tych, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (zmiana mechanizmu zawieszającego), ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy czy korzystania z systemu wjazdu/wyjazdu (EES),
    • w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy kooperacyjnej – 3 decyzje wykonawcze Rady i 22 dokumenty KE (6 komunikatów, 16 sprawozdań), dotyczące m.in. przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, drogi do utworzenia unii bankowej czy planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą,
    • w trybie art. 11 ust. 1 ustawy kooperacyjnej – dokumenty UE, które miały być przedmiotem obrad Rady ds. Gospodarczych i Finansowych, Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów i Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa,
    • w trybie art. 8 ust. 2 ustawy kooperacyjnej – 52 projekty aktów prawnych, dotyczące m.in. tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych w wyjątkowych sytuacjach stwarzających ryzyko dla ogólnego funkcjonowania strefy Schengen, uprawnień do połowów dobijaków na niektórych wodach Unii czy uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji,
  • wysłuchała informacji na temat postępów we wdrażaniu unii energetycznej, przedstawionej przez Michała Kurtykę, podsekretarza stanu w Ministerstwie Energii oraz Piotra Naimskiego, pełnomocnika rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej (pos. nr 62),
  • rozpatrzyła i pozytywnie zaopiniowała w zakresie kompetencji komisji (pos. nr 64):
    • dla Komisji Finansów Publicznych - sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za rok 2015 (opinia nr 9),
    • dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej - sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2015 r. (opinia nr 10),
  • rozpatrzyła i przyjęła dezyderat do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, Ministra Finansów oraz Ministra Rozwoju w sprawie zabezpieczenia środków na realizację drogi ekspresowej S61 (Via Baltica), odcinka Ostrów Mazowiecka – Szczuczyn, w tym odcinków stanowiących obwodnicę Łomży (dezyderat nr 1, pos. nr 64),
  • 23 czerwca przeprowadziła debatę na temat wniosku „Czy Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej jest w stanie podjąć działania zmierzające do usunięcia zastrzeżeń przedstawionych przez Komisję Europejską w terminie wyznaczonym, tj. do dnia 23 maja 2016 r., tym samym czy poprzez swoje działanie jest w stanie zapobiec przyjęciu przez pierwszego wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Fransa Timmermansa niekorzystnej dla Rzeczpospolitej Polskiej opinii dotyczącej praworządności w Polsce" (pos. nr 65).

SUE wspólnie z Komisją Finansów Publicznych i Komisją Gospodarki i Rozwoju:

  • wysłuchała informacji na temat zaleceń dla Polski w związku z realizacją semestru europejskiego w 2016 roku, przedstawionej przez Pawła Chorążego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju oraz Hannę Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (pos. nr 60).

 

SPOTKANIA KOMISJI DO SPRAW UE Z PRZEDSTAWICIELAMI KOMISJI EUROPEJSKIEJ

  • 08.06.2016 – na posiedzeniu nr 58 SUE spotkała się z Hiddo Houbenem, wicenegocjatorem UE ds. umowy handlowej UE ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki Północnej (TTIP) i wysłuchała informacji na temat aktualnego stanu negocjacji TTIP.
  • 23.06.2016 – na posiedzeniu nr 66 SUE spotkała się z Kristaliną Georgievą wiceprzewodniczącą KE, komisarz ds. budżetu i zasobów ludzkich. Spotkanie dotyczyło średniookresowego przeglądu Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2014-2020 oraz kształtu nowej perspektywy finansowej na okres po roku 2020.

***

W czerwcu 2016 w bazach EDL-S (Europejskie Dokumenty Legislacyjne w Sejmie) i IPEX opublikowano informacje i dokumenty dotyczące posiedzeń SUE nr 57, 59, 63 i 64, dostarczone przez sekretariat komisji.

Z PRAC KOMISJI SEJMOWYCH

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi

  • 30.06.2016, podczas posiedzenia wyjazdowego w Lublinie, zapoznała się z informacja Marszałka Województwa Lubelskiego nt. możliwości finansowania zadań w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; rozpatrzyła informację Ministra Rozwoju oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (RiRW) nt. finansowania inwestycji na obszarach wiejskich w Nowej Perspektywie Finansowej (pos. nr 54);
  • 22.06.2016, przyjęła opinię skierowaną do Prezesa Rady Ministrów w sprawie trudnej sytuacji na rynku mleka, w której m.in. zwraca się do Prezesa RM o przedstawienie komisarzowi odpowiedzialnemu za rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich problemów zawartych w opinii (dopłaty eksportowe, wykup interwencyjny, rekompensaty) (pos. nr 52);
  • 08.06.2016, rozpatrzyła informację Ministra RiRW nt. sytuacji na rynku mleka, w tym importu mleka i koncentratów mlecznych oraz produktów mleczarskich; rozpatrzyła informację nt. kar za nadprodukcję mleka oraz możliwości umorzenia kar dla rolników za przekroczenie kwot mlecznych (pos. nr 44).
WYKONYWANIE PRAWA UE - BAZA UST
 W czerwcu 2016
  • skierowano do I czytania następujące projekty ustaw wykonujących prawo Unii Europejskiej [druk nr]:
    • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw [668],
    • Rządowy projekt ustawy o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania [644],
    • Rządowy projekt ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich [630],
    • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw [626],
    • Rządowy projekt ustawy o umowach koncesji na roboty budowlane lub usługi [612],
  • opublikowano następujące ustawy wykonujące prawo Unii Europejskiej [druk nr]:
    • Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej [426],
    • Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług [408],
    • Ustawa z dnia 9 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw [323],
    • Ustawa z dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o finansowaniu wspólnej polityki rolnej [403],
    • Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o zmianie ustawy o publicznej służbie krwi oraz niektórych innych ustaw [294],
    • Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym [190].
BADANIE POMOCNICZOŚCI W PARLAMENTACH NARODOWYCH

Badanie pomocniczości w czerwcu
(Informacje z bazy IPEX wg stanu na 06.07.2016)

Projekt aktu ustawodawczego Termin badania zasady pomocniczości upływa Przyjęcie / przekazanie uzasadnionej opinii Izba / parlament (państwo)
COM(2016) 202 9.06.2016 - -
COM(2016) 198 15.06.2016 - / 15.06.2016 Oireachtas (Irlandia)
10.06.2016 / 10.06.2016 Riksdag (Szwecja)
COM(2016 ) 194 28.06.2016 - -
 COM(2016) 196 28.06.2016   -  -
 COM(2016) 290  29.06.2016  -  -
COM(2016) 248 12.07.2016 - -
COM(2016) 273 19.07.2016 - -
COM(2016) 285 25.07.2016 - -
COM(2016) 287 26.07.2016 - -
COM(2016) 289 26.07.2016 - -
WSZYSTKIE UZASADNIONE OPINIE PARLAMENTÓW NARODOWYCH W BAZIE IPEX

W czerwcu 2016 badaniu pomocniczości podlegało 10 projektów aktów ustawodawczych. Według stanu na 06.07.2016, parlamenty narodowe zgłosiły w tym okresie 2 uzasadnione opinie w sprawie niezgodności badanych projektów z zasadą pomocniczości.

WSPÓŁPRACA MIĘDZYPARLAMENTARNA
14-15 czerwca 2016, Paryż, Spotkania komisji do spraw europejskich parlamentów państw Trójkąta Weimarskiego
- Migracje i przyszłość strefy Schengen
- Unia energetyczna po konferencji COP 21
- Konwergencja fiskalna i społeczna

12-14 czerwca 2016, Haga, LV COSAC
- Spotkanie trojki prezydencji COSAC
- Spotkanie grup politycznych
- Otwarcie spotkania, przyjęcie porządku obrad, sprawy proceduralne
- Sesja I: Kontrola parlamentarna, wymiana najlepszych praktyk
- Wykorzystywanie przez parlamenty narodowe dostępnych instrumentów (żółta/zielona kartka)
- Sesja II: Rola parlamentów w ochronie praworządności w UE
- Sesja III: Wymiana najlepszych praktyk i doświadczeń w zakresie dyplomacji parlamentarnej
- Spotkanie przewodniczących COSAC
- Sesja IV: Europejski Trybunał Obrachunkowy
- Sesja V: Migracja
- Przyjęcie uwag LV COSAC
- Uwagi końcowe

NAJNOWSZE PUBLIKACJE
Nowe książki w Bibliotece Sejmowej Przegląd Sejmowy Kronika Sejmowa

NOWE NA STRONIE OIDE

W dziale Materiały OIDE

Mechanizmy na rzecz przestrzegania praworządności w Unii Europejskiej, "Żółta kartka" - debata nad usprawnieniem, Rozporządzenie w sprawie Europolu - kontrola parlamentarna

Zaktualizowano następujące działy

Materiały OIDE: Jednolity rynek cyfrowy, Reforma ochrony danych w UE,  TTIP czyli Transatlantyckie Partnerstwo Handlowe i Inwestycyjne, "Zielona kartka" - stan debaty

Wielostronna współpraca parlamentarna: Konferencja Przewodniczących Parlamentów UE (KPPUE), Konferencja Komisji do Spraw Unijnych Parlamentów Unii Europejskiej (COSAC), Trójkąt Weimarski

***

 SPRAWY BIEŻĄCE - KOMENTARZE

Lista wybranych artykułów z prasy specjalistycznej dotyczących aktualnych kwestii polityczno-gospodarczych w Unii Europejskiej dostępnych on-line (dostęp 06.07.2016)

  BREXIT

 ***

PROBLEMATYKA USTROJOWA UE

Wybrane artykuły i opracowania
(dostępne w Bibliotece Sejmowej lub on-line, dostęp 06.07.2016)

***

Z nabytków Biblioteki Sejmowej

Sapieżko-Samordak J.: WZMOCNIONA WSPÓŁPRACA W UNII EUROPEJSKIEJ, Koncepcja, doktryna, praktyka, Warszawa 2016
Postanowienia umożliwiające nawiązywanie przez grupę państw członkowskich wzmocnionej współpracy zostały wprowadzone do unijnego prawa pierwotnego przez Traktat z Amsterdamu, a następnie zmodyfikowane w Nicei i Lizbonie. Utworzenie tego mechanizmu dało możliwość różnicowania integracji w ramach Unii bez konieczności sięgania po środki o charakterze międzyrządowym. W ciągu pierwszej dekady od wejścia w życie procedura wzmocnionej współpracy nie była stosowana, głównie ze względu na stopień jej skomplikowania. W ostatnich latach jednak państwom członkowskim trzykrotnie udało się nawiązać wzmocnioną współpracę, dzięki czemu przełamano impas w procesie decyzyjnym UE związany z brakiem wymaganej jednomyślności w Radzie.
J. Sapieżko-Samordak podejmuje próbę przeprowadzenia kompleksowej analizy porównawczej przypadków zastosowania wzmocnionej współpracy oraz jej wpływu na proces integracji europejskiej. Publikację podzielono na trzy części. W pierwszej z nich, teoretycznej, omówiono rozwój historyczny i ramy prawne wzmocnionej współpracy, w tym przykłady zróżnicowanej integracji wprowadzone przed jej instytucjonalizacją. Część druga zawiera charakterystykę dotychczasowych przypadków wykorzystania tego mechanizmu: w obszarze prawa właściwego dla rozwodów w 2010, prawa patentowego w 2011 oraz podatku od transakcji finansowych w 2013 roku. Autorka poddała analizie akty prawne stanowiące podstawę uruchomienia procedury oraz wpływ omawianych przypadków na dotychczasowy porządek prawny i na relacje z państwami nie uczestniczącymi we współpracy. W ostatniej części wskazano kwestie problematyczne związane ze wzmocnioną współpracą, w tym przyczyny jej długoletniego niewykorzystywania, stosunek do zasady jednolitości prawa UE i zasady solidarności oraz jej wpływ na fragmentaryzację unijnego porządku prawnego i budowę koalicji przez państwa członkowskie.
Autorka dowodzi, że wzmocniona współpraca przyczynia się do pogłębienia integracji poprzez efektywne zarządzanie wzrastającą różnorodnością w ramach UE. Narzędzie to jest jej zdaniem niezbędne, aby umożliwić dalszy rozwój Unii pomimo coraz bardziej zróżnicowanych preferencji i stanowisk państw członkowskich. Pozwala też na „przyciągnięcie" pozostałych państw oraz motywuje je do zawierania kompromisów.

***

Chamon M.: EU AGENCIES. LEGAL AND POLITICAL LIMITS TO THE TRANSFORMATION OF THE EU ADMINISTRATION, Oxford University Press 2016
Nie istnieje dziś praktycznie w Unii Europejskiej obszar prawa czy polityki, w którym nie działałaby agencja odpowiedzialna za jakiś aspekt zarządzania/administrowania tym obszarem. Celem publikacji jest analiza zjawiska „agencyfikacji" (agencification), zwanego również rozproszonym zarządzaniem, czyli procesu rozprzestrzeniania się agencji unijnych oraz instytucjonalno-prawnego znaczenia tego zjawiska dla całej Unii.
M. Chamon opisuje podstawowe założenia i koncepcje leżące u podstaw funkcjonowania agencji UE, ich klasyfikacje i stawiane przed nimi zadania. Zauważa, że ich powstawanie odbywa się raczej ad hoc, chociaż w debacie na ten temat przeważa pogląd, że należy dążyć do ostatecznego opracowania jednego, formalnego modelu unijnej agencji. Zdaniem Autora, zarówno podstaw prawnych powoływania agencji, jak i granic ich funkcjonowania należy szukać w postanowieniach traktatów, w zasadach kompetencji powierzonych, pomocniczości, proporcjonalności czy równowagi instytucjonalnej. W publikacji obszernie omówiono ponadto postanowienie ETS w sprawie Meroni (tzw. doktryna Meroni) dotyczące przekazywania na rzecz agencji uprawnień instytucji UE oraz równowagi instytucjonalnej, a także jego znaczenie dla obecnego funkcjonowania agencji.
Szczegółowe porównanie kontroli prawnej i konstytucyjnej nad powstawaniem i funkcjonowaniem agencji w Niemczech i Stanach Zjednoczonych pozwala M. Chamonowi na analizę różnic pomiędzy agencjami tworzonymi w UE i poza nią. Podkreślając, że unijne agencje powstają w oparciu o nieco niepewne podstawy traktatowo-prawne, a ich legitymacją jest obecnie szerokie poparcie polityczne, Autor proponuje wprowadzenie do unijnych traktatów poprawki, która w stabilniejszy sposób umocowałaby istniejące i przyszłe agencje w instytucyjno-ustrojowych ramach Unii Europejskiej.

***

Stie A.E.: DEMOCRATIC DECISION-MAKING IN THE EU. TECHNOCRACY IN DISGUISE? London, New York 2016
Zwykła procedura ustawodawcza UE (wcześniej „współdecyzja"), od czasu jej wprowadzenia przez Traktat z Maastricht, zyskiwała stopniowo na znaczeniu, aby na mocy Traktatu z Lizbony stać się głównym sposobem uchwalania aktów prawnych. A. E. Stie poddaje analizie tę procedurę, stawiając pytanie, czy rządzące zwykłą procedurą ustawodawczą (ZPU) reguły instytucjonalne i proceduralne są gwarancją podejmowania decyzji demokratycznie legitymizowanych.
W pierwszej części zaprezentowano ramy teoretyczne i rozwój zwykłej procedury ustawodawczej oraz metodologię badań empirycznych. Zdefiniowano pojęcie demokratycznej legitymacji z perspektywy deliberacyjnej, określając deliberację jako mechanizm koordynujący konflikt, który daje większe szanse na przestrzeganie demokratycznych zasad oraz zwiększa prawdopodobieństwo podejmowania decyzji bezstronnych, opartych na wiedzy i równym rozpatrywaniu wszystkich punktów widzenia. Zaproponowano schemat ewaluacyjny zawierający 5 kryteriów demokratycznej legitymacji: demokratyczne deliberacyjne miejsca spotkań; włączenie zainteresowanych i kompetentnych stron; jawność i transparentność; neutralizacja asymetrycznych stosunków władzy; zdolność podejmowania decyzji.
W części drugiej Autorka analizuje ZPU pod kątem każdego z pięciu kryteriów, prezentując z jednej strony działanie formalnych reguł zwykłej procedury ustawodawczej w obu częściach władzy ustawodawczej, czyli w Parlamencie Europejskim i w Radzie, z drugiej – na wpół sformalizowaną praktykę negocjacji trójstronnych (PE, Rada i Komisja), tzw. trilogów, które najczęściej nie przechodzą próby testu. Takie parametry działań parlamentarnych jak jawność i dostępność dla obywateli procedury/forów dyskusji oraz procedowanych dokumentów, czytelność głosowań czy mechanizmy rozliczalności ex post są zestawiane ze skutecznością procedowania w ramach trilogów oraz z wewnętrzną organizacją i metodami pracy Rady UE.
Rozważając demokratyczne zalety i niedostatki ZPU pod rządami Traktatu z Lizbony, Autorka dostarcza narzędzi do pomiaru zarówno demokratycznego wyniku (racjonalność i jakość), jak i sposobu badania procedury. Udowadnia, że deliberacja/debata jest warunkiem niewystarczającym, ale niezbędnym dla demokratycznego procesu decyzyjnego, oraz że legitymacja demokratyczna ma charakter proceduralny i zależy od sposobu podejmowania decyzji.