Strona główna > Współpraca międzyparlamentarna > Leksykon wielostronnej współpracy... > Współpraca międzyparlamentarna...

 

swedish pres 2023 logo

AAA Drukuj

LEKSYKON Współpraca międzyparlamentarna państw Grupy Wyszehradzkiej

Strona Grupy Wyszehradzkiej

  1. Współpraca regionalna Polski, Czech, Słowacji (do 31 grudnia 1992 Czechosłowacji) oraz Węgier została nawiązana z inicjatywy prezydenta Vaclava Havla. Pierwszy szczyt z udziałem prezydentów, premierów, ministrów spraw zagranicznych i parlamentarzystów tych państw odbył się 9 kwietnia 1990 r. w Bratysławie.
  2. 15 lutego 1991 w Wyszehradzie przyjęto „Deklarację o współpracy Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej, Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Węgierskiej w dążeniu do integracji europejskiej"1. Sygnatariusze deklaracji uzgodnili, że zapoczątkują proces tworzenia podstaw i nowych form współpracy politycznej, gospodarczej i kulturalnej tych państw w zmienionej sytuacji w Europie Środkowej. Za wspólny cel uznano m.in. włączenie się w pełnym zakresie w europejski system polityczny, gospodarczy oraz system bezpieczeństwa i prawodawstwa. W maju 2004 podpisano nową „Deklarację premierów Republiki Czeskiej, Republiki Węgierskiej, Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Słowackiej w sprawie współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej po ich przystąpieniu do Unii Europejskiej"2. W dołączonych do niej wytycznych wśród mechanizmów współpracy uwzględniono – realizując zalecenie pierwszego spotkania przewodniczących parlamentów z 2003 – współpracę parlamentów państw grupy.
  3. Współpraca międzyparlamentarna Grupy Wyszehradzkiej przybrała dwie formy: spotkań przewodniczących parlamentów oraz komisji parlamentarnych.
    Spotkania przewodniczących odbywają się od 2003 roku. Na pierwszym spotkaniu 13 stycznia 2003 wskazano potrzebę trwałego uzupełnienia współpracy o wymiar parlamentarny i uwzględnienia tego w nowej deklaracji wyszehradzkiej.
    18 kwietnia 2007 w Pradze przewodniczący parlamentów przyjęli porozumienie w sprawie instytucjonalizacji współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej na poziomie parlamentarnym. Zdecydowano, że regularne spotkania przewodniczących parlamentów będą się odbywały raz do roku, zazwyczaj na jesieni, w państwie sprawującym prezydencję grupy, a spotkania komisji parlamentarnych będą kontynuowane ad hoc.
    Początkowo spotkania na szczeblu komisji parlamentarnych obejmowały przewodniczących komisji spraw zagranicznych, obrony i integracji europejskiej (od 2004 – spraw europejskich). Później dołączyły komisje zajmujące się kwestiami gospodarczymi, społecznymi, rolnictwem, administracją i rozwojem regionalnym. W 2014, na spotkaniu w Wyszehradzie, postanowiono wzmocnić wymiar parlamentarny grupy V4. Głównym celem nowej koncepcji jest zbudowanie mocniejszych stosunków pomiędzy parlamentami tych państw i zapewnienie profesjonalnych konsultacji dla komisji wyspecjalizowanych w kwestiach strategicznych. W porozumieniu na temat parlamentarnego wymiaru współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej przyjętym przez komisje spraw zagranicznych ustalono, że spotkania w ramach „nowego wymiaru parlamentarnego" powinny odbywać się raz w roku, jeden dzień przed spotkaniem przewodniczących parlamentów, w państwie sprawującym rotacyjną prezydencję Grupy Wyszehradzkiej. Nowe ramy współpracy parlamentarnej mają funkcjonować w połączeniu z istniejącymi już spotkaniami przewodniczących i komisji.
    • Spotkania komisji ds. europejskich mają się nadal odbywać co 6 miesięcy.
    • Priorytetowymi obszarami nowej współpracy parlamentarnej powinna być polityka zagraniczna i obrony oraz kwestie gospodarcze i rozwoju regionalnego.
      Delegacje powinny składać się z 10 parlamentarzystów z każdego państwa, w tym przynajmniej po dwóch z każdej komisji.
    • W pierwszej części konferencji uczestnicy powinni spotkać się w sekcjach tematycznych. Po spotkaniach wyspecjalizowanych powinna odbyć się sesja plenarna z udziałem wszystkich 40 delegatów, na którą powinni zostać zaproszeni przewodniczący komisji do spraw europejskich.
    Przewodniczący parlamentów państw grupy V4 zatwierdzili porozumienie komisji spraw zagranicznych na spotkaniu w Budapeszcie w lutym 2014.
  4. Na zakończenie większości spotkań przewodniczących przyjmuje się dokumenty końcowe (wspólne oświadczenia, memoranda, deklaracje końcowe), które są przekazywane do Sekretariatu COSAC i ewentualnie do instytucji UE. Dokumenty są przyjmowane w języku angielskim i publikowane na stronie Grupy Wyszehradzkiej oraz COSAC, a wraz z tłumaczeniami na język polski – na stronie OIDE.
    Komisje parlamentarne także przyjmują zazwyczaj dokumenty końcowe:
    • komisje ds. europejskich – konkluzje lub oświadczenia, które są przekazywane do Sekretariatu COSAC i ewentualnie do instytucji europejskich,
    • pozostałe komisje – konkluzje, memoranda, wspólne stanowiska, deklaracje końcowe.
    Wszystkie dokumenty ze spotkań komisji są przyjmowane w języku angielskim (niekiedy również w językach narodowych uczestniczących parlamentów). Dokumenty publikowane są także w większości na stronie internetowej Grupy Wyszehradzkiej i, wraz z tłumaczeniem na język polski, na stronie OIDE.
  5. Spotkania międzyparlamentarne w ramach Grupy Wyszehradzkiej stanowią forum wymiany doświadczeń w sprawach związanych z członkostwem w Unii Europejskiej. Służą też wymianie poglądów na bieżące tematy, koordynacji stanowisk i podejmowaniu wspólnych inicjatyw. Parlamenty państw Grupy Wyszehradzkiej wspierają ponadto współpracę z parlamentami innych państw, zgodnie z programem V4+ (nazwa szerszej współpracy regionalnej o charakterze otwartym, dotyczącej poszczególnych projektów, które mogą obejmować różne państwa) oraz europejską polityką sąsiedztwa.

Aktualizacja: 30.04.2021

 


 

1 Deklaracja o współpracy Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej, Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Węgierskiej w dążeniu do integracji europejskiej, 15.02.1991. Zob. także Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 2011 r. w związku z 20. rocznicą powstania Grupy Wyszehradzkiej

2 Deklaracja premierów Republiki Czeskiej, Republiki Węgierskiej, Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Słowackiej w sprawie współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej po ich przystąpieniu do Unii Europejskiej, 12.05.2001